Deel op social media
De veiligheid van vrouwen is een maatschappelijk probleem waarin mannen een belangrijke rol spelen. Dat betekent ook dat we mannen nodig hebben om tot verandering te komen. Binnen ons initiatief rondom mannenemancipatie richten we ons op mannen die willen bijdragen aan die verandering. Maar bij het vormgeven van het initiatief stuitten we daarbij op een lastig dilemma.
Want hoewel we denken dat er genoeg mannen zijn die onderdeel willen zijn van de oplossing, zijn er maar weinig die erop zitten te wachten om eerst als onderdeel van het probleem te worden benaderd.
Bij de inrichting van het initiatief hebben we daarom uitgebreid stilgestaan bij de vraag: hoe voer je met mannen een gesprek over seksisme, grensoverschrijdend gedrag en de veiligheid van vrouwen, zonder dat de boodschap wordt: jullie doen het fout en jullie moeten veranderen?
Het antwoord op die vraag is relevant voor de toon van het gesprek, maar vooral voor de bereidheid van mannen om überhaupt aan dat gesprek deel te nemen.
Dat mannen een belangrijke rol spelen in de onveiligheid van vrouwen staat niet ter discussie. Dat geldt zowel voor zichtbare vormen van onveiligheid, zoals seksueel geweld en intimidatie, als voor de cultuur en normen die kunnen bijdragen aan het normaliseren van grensoverschrijdend gedrag. Maar ‘mannen’ wordt hier gebruikt als een verzamelnaam. Dat mannen onderdeel zijn van het probleem, betekent niet dat we iedere man als probleem moeten benaderen. Zeker niet wanneer we hem juist bij de oplossing willen betrekken.
Een man die zelf wil bijdragen aan de veiligheid van vrouwen, kan afhaken wanneer hij het gevoel krijgt dat hij eerst ter verantwoording wordt geroepen voor het gedrag van andere mannen. Hetzelfde geldt wanneer we vooraf aannemen dat hij normen in stand houdt die bijdragen aan onveiligheid. Daarmee vullen we zijn positie al voor hem in, terwijl we juist willen begrijpen hoe hij daar zelf naar kijkt.
Dat vraagt dus om een zorgvuldige balans. We willen de rol van mannen in het probleem niet kleiner maken of moeilijke onderwerpen uit de weg gaan. Tegelijkertijd willen we ruimte creëren voor mannen om zonder beschuldiging te onderzoeken welke rol zij als bondgenoot zelf kunnen en willen spelen in verandering.
In dit project beginnen we daarom niet met mannen te vertellen wat ze anders moeten doen. We willen eerst luisteren naar hoe zij zelf naar het vraagstuk kijken, welke rol zij voor zichzelf zien en waar zij mogelijkheden zien om bij te dragen.
Dat uitgangspunt heeft gevolgen voor de manier waarop we onze straatgesprekken inrichten. De gesprekken draaien vooral om het vergroten van ons eigen begrip van hoe mannen kijken naar hun vriendschappen, hun eigen rol in de groep en de mogelijkheden en beperkingen die zij ervaren om invloed uit te oefenen op de groepsnorm.
Dat maakt onze benadering individueel. We zien iedere gesprekspartner als een uniek perspectief en dus niet als onderdeel van een homogene groep. Wat de ene man acceptabel vindt, kan voor een ander een grens overgaan. Wat binnen de ene vriendengroep normaal is, hoeft dat binnen een andere groep niet te zijn. En ook de mate waarin mannen zich bewust zijn van hun mogelijke invloed op die normen zal verschillen.
Daarom beginnen we bij de persoon tegenover ons. Welke situaties herkent hij? Hoe kijkt hij daar zelf naar? Waar liggen zijn eigen grenzen? Welke rol ziet hij voor zichzelf wanneer binnen zijn vriendengroep iets gebeurt waar hij zich niet prettig bij voelt? En wat kan hem helpen om daar iets mee te doen?
Een individuele benadering betekent dat er ruimte moet zijn voor perspectieven die niet aansluiten bij onze eigen ideeën. Sterker nog, onze eigen standpunten zijn tijdens deze gesprekken niet leidend. We willen vooral begrijpen waarom iemand ergens op een bepaalde manier naar kijkt en welke ervaringen, normen of groepsdynamiek daarachter zitten.
Hoewel onze eigen standpunten in deze gesprekken niet leidend zijn, kunnen ze wel helpen om een open en gelijkwaardig gesprek te voeren. We vragen onze gesprekspartners om open te zijn over hun eigen normen en ons inzicht te geven in de dynamiek van hun vriendengroepen. Om die openheid te stimuleren, delen we waar dat passend is ook iets van ons eigen perspectief, onze twijfel of kwetsbaarheid. Zo maken we duidelijk dat een open gesprek iets vraagt van beide kanten en creëren we ruimte voor wederzijds begrip.
Ook wie het gesprek voert kan verschil maken. Uit onze eerste verkenning bleek dat een groot deel van de mannen liever met een andere man over dit onderwerp spreekt. Dat hebben we meegenomen in de samenstelling van het team dat de straat op gaat. We weten nog niet hoe bepalend dit is, maar het bevestigt voor ons dat een open gesprek niet alleen draait om wat je vraagt, maar ook om hoe en door wie je het vraagt.
Uiteindelijk komen deze keuzes samen in hoe we naar de mannen kijken die we willen bereiken. We zien hen als mogelijke bondgenoten in een cultuurverandering die moet bijdragen aan de veiligheid van vrouwen.
In oktober gaan we tijdens onze straatgesprekken in Amsterdam onderzoeken hoe dat in de praktijk werkt. Welke vragen brengen een open gesprek op gang? Wanneer ontstaat ruimte voor twijfel of verschil van inzicht? En wat helpt mannen om vrijuit te praten over hun eigen rol en invloed?
Want als we mannen willen betrekken bij verandering, moeten we niet alleen begrijpen wat we van hen vragen, maar ook hoe we het gesprek daarover voeren.
Daar ligt wat ons betreft een belangrijk deel van de invloed die mannen binnen hun vriendengroepen kunnen hebben. Door op bepaalde momenten, op een manier die bij hen past, zichtbaar te maken waar zij zelf staan.
Hoe mannen hun persoonlijke norm zichtbaar kunnen maken zonder de rol van normpolitie op zich te nemen, is precies wat we beter willen begrijpen. Wanneer voelt het logisch om iets te zeggen? Wanneer niet? Welke rol speelt de bestaande dynamiek binnen een vriendengroep? En wat hebben mannen nodig om hun invloed te benutten op momenten waarop hun persoonlijke norm botst met wat er binnen de groep gebeurt?
In september en oktober gaan we daarom in Amsterdam met mannen in gesprek over dit soort situaties. We willen dan graag begrijpen welke handelingsruimte mannen zelf ervaren, wat hen ervan weerhoudt om die ruimte te benutten en wat hen kan helpen om dat wel te doen.
Wil je op de hoogte blijven of bijdragen aan onze straatgesprekken in Amsterdam? Lees meer over het initiatief of laat hieronder je gegevens achter. Dan nemen we contact met je op.
