Deel op social media
In onze samenleving krijgen vrouwen regelmatig te maken met seksueel grensoverschrijdend gedrag, intimidatie en dreiging. Veiligheid is voor vrouwen niet vanzelfsprekend. Dat moeten we met elkaar veranderen. Mannen kunnen hierin een belangrijke rol spelen door bij te dragen aan het doorbreken van normen die onveiligheid voor vrouwen in stand houden.
Binnen ons initiatief rondom mannenemancipatie onderzoeken we hoe mannen hier binnen hun eigen vriendschappen aan kunnen bijdragen. En wat zij nodig hebben om dat te doen.
Waarom richten we ons daarbij op normen? De piramide van geweld helpt om die keuze te begrijpen. Bovenin staan de meest zichtbare en ernstige vormen van seksueel geweld en grensoverschrijdend gedrag. Daaronder ligt een veel bredere laag van gedragingen en omgangsvormen die minder snel als problematisch worden gezien.
Denk bijvoorbeeld aan de manier waarop er over vrouwen wordt gesproken, zoals die ene platte grap in een vriendengroep. Zo’n grap wordt al snel afgedaan als onschuldig: de vrouwen zijn er immers niet bij en onderling weten we toch hoe het bedoeld is?
Zeker niet iedere platte grap leidt tot seksueel geweld. Maar dit soort uitingen – én het feit dat ze binnen een groep worden geaccepteerd – dragen wel bij aan wat we met elkaar acceptabel en normaal vinden. Zo kunnen ze een voedingsbodem vormen voor een cultuur waarin ernstiger vormen van grensoverschrijdend gedrag kunnen blijven bestaan.
Als we willen bijdragen aan de veiligheid van vrouwen, is het daarom relevant om ook naar deze onderste laag te kijken. Naar de normen die we met elkaar creëren en bevestigen, en naar de invloed die we daarop kunnen hebben.
En precies daar komen vriendengroepen in beeld.
Er bestaan verschillende initiatieven rondom de veiligheid van vrouwen die zich richten op de individuele man. Bijvoorbeeld door voorlichting te geven, bewustwording te vergroten of mannen te stimuleren kritisch naar hun eigen gedrag tegenover vrouwen te kijken.
Binnen dit initiatief kiezen we bewust voor een ander perspectief: de invloed die mannen op elkaar hebben.
Uit eerder onderzoek, gesprekken en theorie over groepsdynamiek weten we dat wat iemand persoonlijk vindt niet altijd overeenkomt met wat binnen een groep wordt geaccepteerd. Gedrag of opmerkingen kunnen binnen een vriendengroep normaal zijn geworden, terwijl individuele mannen daar zelf anders over denken.
Juist in dat verschil zien we ruimte voor verandering. Want als mannen binnen een groep invloed hebben op wat normaal wordt gevonden, kunnen ze mogelijk ook invloed hebben op het veranderen van die norm. Maar een persoonlijke norm hebben, betekent nog niet dat die binnen een groep ook uitgesproken wordt.
Als man kun je iets niet oké vinden en er toch niets van zeggen. Omdat je niet weet hoe. Omdat het ongemakkelijk voelt. Of omdat je de dynamiek binnen je vriendengroep niet wilt verstoren. En je kunt je gemakkelijk herkennen in een situatie waarin een grap of opmerking te ver gaat, zonder jezelf daar direct verantwoordelijk voor te voelen. Jij was immers niet degene die hem maakte.
Tegelijkertijd biedt juist vriendschap iets om op voort te bouwen. Vrienden kennen elkaar, vertrouwen elkaar en nemen elkaar serieus. En elkaar serieus nemen kan ook betekenen dat je elkaar ergens op kunt aanspreken. Juist daarom onderzoeken we hoe vriendengroepen een omgeving kunnen zijn waarin een cultuurverschuiving kan beginnen.
Iedere man kan iets bijdragen aan het tegengaan van seksueel geweld en grensoverschrijdend gedrag. En veel mannen willen bijdragen aan een veiligere omgeving voor vrouwen. Die bereidheid vormt het startpunt van ons initiatief.
We gaan mannen dus niet met een opgeheven vinger vertellen wat zij fout doen of dat ze simpelweg ‘hun rol moeten pakken’. Daarmee leggen we alleen maar de verantwoordelijkheid bij hen neer, zonder ze te helpen om daadwerkelijk iets te doen.
We willen juist voortbouwen op wat er al is. Als je als man wilt bijdragen aan de veiligheid van vrouwen, maar het lastig vindt om daar binnen je eigen vriendengroep(en) naar te handelen: wat heb je dan nodig om dat wél te kunnen doen?
Dé mannenvriendschap bestaat niet. Een groep vrienden die elkaar sinds hun vijftiende kent, heeft een andere dynamiek dan een groep studenten of mannen die samen voetballen. Wat je tegen elkaar zegt, hoe je dat doet en wat spannend voelt, kan per groep verschillen.
Ook hoe je iets bespreekbaar maakt, kan dus verschillen. Misschien maken we het idee van ‘elkaar aanspreken’ soms zelf te groot. Het hoeft niet altijd een uitgebreid gesprek te zijn. Een vraag of een korte opmerking kan ook iets in beweging zetten. En misschien is het helemaal niet nodig om iemand op dat moment te overtuigen. Iets zeggen waar een ander later nog eens over nadenkt, kan ook betekenis hebben.
Dat zijn precies de dingen die we nu willen onderzoeken.
Daarom gaan we in september en oktober de straat op in Amsterdam. We gaan dan met mannen in gesprek over hun vriendschappen. Over hoe ze met elkaar praten, welke normen er binnen hun groep bestaan, waar die soms botsen met wat ze zelf vinden en wat hen kan helpen om daar iets mee te doen.
Vanuit die gesprekken onderzoeken we vervolgens welke interventie mannen kan helpen om binnen hun vriendengroepen normen te veranderen. Zo willen we een cultuurverschuiving op gang brengen die bijdraagt aan een veiligere omgeving voor vrouwen.
Wil je op de hoogte blijven of bijdragen aan onze straatgesprekken in Amsterdam? Lees meer over het initiatief of laat hieronder je gegevens achter. Dan nemen we contact met je op.
