Terug naar Wat we doen
- Participatie
114 gedupeerde jongeren hielpen de kindregeling beter aan te laten sluiten op hun leefwereld
Hoe ontwikkel je een herstelregeling voor een doelgroep die nog nauwelijks is gehoord? In opdracht van het ministerie van Financiën ontwierpen en begeleidden we een participatietraject waarin 114 gedupeerde kinderen en jongeren meedachten over de invulling van de kindregeling. Hun ervaringen, behoeften en aanbevelingen vormden de basis voor het rapport Ken ons, help ons, dat het ministerie hielp om de regeling beter aan te laten sluiten op de leefwereld van de doelgroep.
De uitdaging
De kindregeling moest ondersteuning bieden aan ongeveer 95.000 kinderen en jongeren die geraakt waren door de toeslagenaffaire. Er bestonden al verschillende onderzoeken en adviezen, maar de behoefte was om de regeling verder te concretiseren vanuit de ervaringen van de doelgroep zelf. Daarom wilde het ministerie weten wat jongeren belangrijk vonden en maar vooral waarom.
Dat was geen eenvoudige opgave.
De doelgroep was zeer divers in leeftijd, levensfase en ervaringen. Sommigen waren nog minderjarig, anderen inmiddels volwassen en zelf ouder. Sommigen leefden relatief stabiel, terwijl anderen zich nog midden in een crisissituatie bevonden. Juist die verschillen maakten het belangrijk om jongeren niet als één homogene groep te benaderen.
Onze aanpak
We ontwierpen een participatieproces waarin ruimte was voor zowel persoonlijke verhalen als gezamenlijke reflectie. Het traject bestond uit individuele gesprekken en meerdere groepsbijeenkomsten waarin in totaal 114 gedupeerde kinderen en jongeren deelnamen. Hierdoor ontstond inzicht in individuele ervaringen en werden ook patronen zichtbaar die in veel levens terugkwamen.
Tijdens het traject lag de nadruk op het begrijpen van de leefwereld van de deelnemers. Achter iedere aanbeveling schuilde een persoonlijk verhaal dat inzicht gaf in de impact van de toeslagenaffaire op hun dagelijks leven. Het rapport bevat daarom – naast conclusies – juist ook de ervaringen die daaraan ten grondslag liggen.
Wat jongeren ons leerden
Het participatietraject maakte zichtbaar dat herstel veel verder gaat dan een financiële tegemoetkoming.
Jongeren vertelden over opgroeien in armoede, langdurige stress, verantwoordelijkheden die zij al op jonge leeftijd droegen en een diep wantrouwen richting de overheid. Tegelijkertijd bleek hoe groot hun behoefte was aan erkenning, duidelijkheid en persoonlijk contact. Veel deelnemers gaven aan dat het gesprek met Diversion de eerste keer was dat zij hun verhaal konden vertellen.
Een belangrijk inzicht was dat goede beleidskeuzes pas mogelijk worden wanneer professionals de verhalen achter de aanbevelingen kennen. Zoals het rapport zelf concludeert: alleen door de doelgroep écht te leren kennen ontstaat inzicht in wat passend herstel vraagt.
Het resultaat
De opbrengsten van het participatietraject werden verwerkt in het rapport Ken ons, help ons.
Het rapport bevatte niet alleen de ervaringen van de deelnemers, maar ook aanbevelingen voor de verdere invulling van de kindregeling. Centraal stonden vier uitgangspunten:
- Zorg dat ieder gedupeerd kind persoonlijk wordt benaderd.
- Maak herstelvoorzieningen toegankelijk en passend.
- Laat iedereen die aan herstel werkt de doelgroep daadwerkelijk ontmoeten.
- Erken de kinderen als gedupeerden en wees transparant over de gemaakte keuzes.
Het rapport werd daarmee meer dan een verslag van een participatietraject. Het werd een hulpmiddel om beleid beter aan te laten sluiten op de mensen voor wie het bedoeld was.
Aansluiting op onze visie op jongerenparticipatie
Deze opdracht laat zien dat jongerenparticipatie veel verder gaat dan jongeren vragen wat zij ergens van vinden. Juist bij complexe maatschappelijke vraagstukken leveren jongeren inzichten op die niet zichtbaar worden in cijfers, beleidsstukken of aannames. Door hun ervaringen een volwaardige plek te geven in het participatieproces ontstaat een rijker beeld van het vraagstuk en kunnen besluiten beter aansluiten bij de praktijk.
Meer weten?
Wil je meer weten over deze case, jongerenparticipatie of ons werk op het gebied van participatie? Neem dan contact met ons op via onderstaand formulier.