Deel op social media
Vincent Webbink werkt als projectmedewerker bij MoneyWays, het onderwijsprogramma van Diversion dat jongeren helpt grip te krijgen op geld. Wat begon als een stage, groeide uit tot een rol waarin hij dagelijks schakelt tussen peer educators, scholen en lesprogramma’s. “Ik zit eigenlijk precies op het snijvlak tussen jongeren, onderwijs en geld,” vertelt hij. “En dat is een plek waar ontzettend veel gebeurt.”
Als projectmedewerker richt Vincent zich vooral op de peer educators: jonge rolmodellen die zelf voor de klas staan. Samen met de projectassistent beheert hij een pool van zo’n vijftig actieve peers. “Alles rondom hen komt bij ons terecht: van het plannen van lessen en het trainen en begeleiden van peers, tot voortgangsgesprekken, functiebesprekingen en alles wat komt kijken bij uitbetalingen en declaraties. Het is heel operationeel, maar ook heel persoonlijk.”
Vincent kent MoneyWays van binnenuit en weet hoe het is om als peer voor de klas te staan. “Toen ik stage liep heb ik daarnaast ook anderhalve maand als peer gewerkt. Ik gaf een lessenreeks van drie weken en ging naar verschillende scholen.”
De spanning herkent hij nog goed. “De eerste paar keer had ik best zenuwen. Niet zozeer voor het voor de klas staan – dat had ik al vaker gedaan – maar vooral voor het praten over geld op een nieuwe school. Je weet nooit hoe jongeren reageren.” Die ervaring helpt hem nu in zijn rol als projectmedewerker. “Ik weet hoe het voelt voor peers, zeker in het begin.”
Nieuwe peer educators krijgen een intensieve training, maar volgens Vincent leer je het vak pas echt in de klas. “We trainen peers met een inhoudelijke training hier op kantoor. Die is best intensief, maar het blijft een simulatie. In het echt is het altijd anders.”
Vorig jaar stond Vincent vaak met nieuwe peers voor de klas om hen in te werken. “Ik liet ze per les steeds meer het voortouw nemen, zodat ze zich zeker genoeg voelden om daarna zelfstandig les te geven.” Dit jaar is dat anders. “We hebben nu een sterke kern van ervaren peers die didactisch sterk zijn en nieuwe peers meenemen. Het inwerken gebeurt naast de training nu ook steeds meer binnen de groep zelf.”
Het werk is veelzijdig. “Je kunt het eigenlijk opdelen in twee kanten: het trainen en begeleiden van peers en de plannende en operationele kant. Daarnaast ben ik veel bezig met het lesprogramma zelf: lesbezoeken coördineren, het programma doorontwikkelen en kijken hoe de lessen landen bij de doelgroep.”
Hoewel MoneyWays zich blijft ontwikkelen, is de basis van het lesprogramma vrij stabiel. “De begrotingsopdracht en het persoonlijke verhaal zitten er al jaren in.” Wat wel verandert, is de inhoud. “De thema’s bewegen mee met wat er speelt onder jongeren. Online gokken is een groot thema geworden, net als achteraf betalen via Klarna of snel geld verdienen, bijvoorbeeld door vapes te dealen.”
Die onderwerpen worden verwerkt in bestaande werkvormen. “Soms passen we iets aan en merken we na een tijdje dat het toch niet helemaal werkt. Dan sturen we bij. We blijven kritisch.”
Themales
Achteraf betalen via diensten als Klarna of Riverty wordt steeds populairder.
Lees hier meer over de themales die we hierover ontwikkelden.
Themales
In de afgelopen jaren is het thema ‘sparen (of juist niet)’ een veelbesproken onderwerp in klassen. Jongeren verbinden het thema sparen vaak aan een duidelijk spaardoel; bijvoorbeeld een nieuwe game of sneakers. Maar, sparen zonder duidelijk spaardoel of sparen voor onverwachte uitgaven is een stuk lastiger vol te houden. En vragen als: “Hoeveel kan ik sparen?” “Wat levert sparen mij op?” En: “Kan ik beter nieuwe items kopen van mijn spaargeld of juist op afbetaling?” kunnen jongeren niet goed beantwoorden.
Daarom hebben we vanuit MoneyWays verschillende themalessen ontwikkeld om de kennis van jongeren te vergroten. Lees hier meer over deze themalessen.
Handreiking
Niet alle jongeren hebben van huis uit meegekregen hoe zij om kunnen gaan met geld. Dat maakt hen kwetsbaar.
Daarom ontwikkelden we samen met het Nibud een handreiking om het gesprek te openen, voor iedereen die in het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs contact heeft met leerlingen of studenten. Download deze handreiking hier.
Het open gesprek is precies wat MoneyWays onderscheidt, hoort Vincent vaak terug van docenten. “Sommige docenten zijn in het begin huiverig: jonge peers voor de klas zonder docentendiploma. Maar die gelijkwaardigheid zorgt ervoor dat jongeren dingen delen die ze anders niet zouden zeggen.”
In de trainingen ligt de focus op gespreksvoering. “Hoe vraag je door? Hoe zorg je dat iedereen zich gehoord voelt? Hoe creëer je een veilige sfeer?” Daarnaast volgen peers didactische en dialoogtrainingen. “We oefenen met drukke én stille klassen en met het voeren van een dialoog zonder te gaan zenden.”
Wat kunnen docenten, hulpverleners of beleidsmakers leren van de lessen van MoneyWays? Vincent hoeft daar niet lang over na te denken. “De signalen. Als docenten echt meedoen met de les, leren ze enorm veel over hun leerlingen.”
Juist doordat peers voor de klas staan, komen andere gesprekken los. “Jongeren vertellen soms dingen over gokken, schulden of thuissituaties die ze niet snel aan een docent zouden vertellen.” Zo bleek op één van de scholen dat meerdere leerlingen van 14 tot 16 jaar samen met familieleden online gokten.
Ook komt vaak naar voren dat achteraf betalen via Klarna niet wordt gezien als geld lenen en dat online geld uitgeven steeds toegankelijker wordt via Apple Pay, influencers en social media. Andere signalen zijn zwaarder: online gokken onder de 18 en dealen, van vapes tot harddrugs. Soms zijn er uitzonderlijke situaties, zoals een student in de schuldsanering die tijdens de begrotingsopdracht een inkomen van €3000 invulde door OnlyFans. Voor peer educators zijn dat lastige momenten. “Je wilt niet oordelen of iemand afschrikken, maar je moet wel het gesprek aangaan en waarschuwen: als je in de schuldsanering zit, kan dit een groot probleem worden.”
Wat interessant is aan deze lessen en signalen, is dat iedereen mee leert, niet alleen de leerlingen. “Ik zie bijvoorbeeld regelmatig dat docenten schrikken van hoe weinig geld sommige peers uitgeven aan boodschappen.” Zelfs docenten lopen er soms met een nieuwe spaartruc vandaan!
Waarom werkt Vincent bij MoneyWays? “Toen ik bij Diversion solliciteerde, was het niet per se voor MoneyWays. Ik vond meerdere onderwijsprojecten interessant.”
Het thema raakte hem steeds meer. “Ik heb gewerkt op een middelbare school in Amsterdam Nieuw-West, tijdens de coronaperiode. Toen zag ik hoe groot de verschillen zijn. Niet elke leerling had een laptop, een eigen kamer of rust om online les te volgen.”
Ook zijn eigen ervaringen spelen mee. “Sinds mijn achttiende woon ik op mezelf. Ik leende €1000 per maand, zonder goede voorlichting. Ik had geen idee wat dat op de lange termijn betekende. Ik heb eigenlijk nooit geleerd hoe je met geld omgaat.” Hij herkent de onzekerheid bij jongeren. “Problemen met huurtoeslag, angst voor instanties – ik snap dat heel goed. Daarom vind ik het zo belangrijk om het gesprek over geld vroeg te voeren.”
Voor Vincent raakt MoneyWays aan een groter vraagstuk. “Kans- en informatieongelijkheid speelt op zoveel niveaus. Het gesprek over geld is misschien niet het enige gesprek dat gevoerd moet worden, maar het is wel een heel belangrijk gesprek.”
Wil je meer weten over MoneyWays of wil het programma inzetten binnen jouw school? Vul dan onderstaand formulier in en wij nemen zo snel mogelijk contact met je op.
"*" geeft vereiste velden aan
